Czy na oleju z pestek dyni można smażyć? Jak przechowywać olej dyniowy, żeby nie stracił nic ze swojej jakości

To dwa najczęstsze pytania, jakie dostajemy od klientów i dobrze, że padają, bo od odpowiedzi zależy, czy butelka oleju będzie smakować tak samo dobrze przy ostatniej łyżce, jak przy pierwszej. Zacznijmy od tej ważniejszej kwestii.

Czy na oleju z pestek dyni można smażyć? Krótko: nie

Olej z pestek dyni nie nadaje się do smażenia, pieczenia ani gotowania. To nie jest kwestia gustu, tylko chemii. Nierafinowany olej dyniowy składa się w przeważającej części z wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. To one odpowiadają za jego wartość odżywczą, ale mają jedną cechę: są nietrwałe w wysokiej temperaturze. Podgrzewanie powoduje ich rozpad i utlenianie, a olej ma przy tym niski punkt dymienia. W praktyce oznacza to, że olej poddany działaniu wysokiej temperatury:

• traci wartości odżywcze – rozpadają się nienasycone kwasy tłuszczowe,
• traci smak i aromat – charakterystyczne nuty prażonych orzechów po prostu znikają,
• może zacząć gorzknieć i wytwarzać niekorzystne związki, jak każdy nierafinowany olej przegrzany ponad swoje możliwości.

Innymi słowy: smażąc na styryjskim oleju, płacisz za delikates, a otrzymujesz zwykły przypalony tłuszcz. Do smażenia użyj oleju rzepakowego rafinowanego czy oliwy - dyniowy zostaw, ma inną rolę.

Skoro nie do smażenia, to do czego?

Olej z pestek dyni to klasyczny olej „na zimno”, dodaje się go do gotowych potraw, tuż przed podaniem:

• Zupy kremy - łyżka oleju na talerzu zupy dyniowej to klasyk kuchni austriackiej. Ważne: olej dodajemy na talerzu, nie do garnka podczas gotowania.
• Sałatki i surówki - zamiast oliwy lub jako baza dressingu.
• Pieczywo, sery, twaróg - kilka kropel zamienia zwykłą kanapkę w coś zupełnie innego.
• Warzywa po ugotowaniu lub upieczeniu - polane olejem już na talerzu.
• Desery – lody waniliowe z olejem dyniowym to styryjska specjalność, która brzmi dziwnie dokładnie
  do momentu pierwszej łyżki.

Zastosowanie oleju w kuchni jest bardzo szerokie - wystarczy nie ograniczać wyobraźni i dać się ponieść eksperymentom, by poznać jego pełny potencjał. Zasada jest jedna: potrawa może być ciepła, ale nie gorąca. Olej dodajemy na końcu, żeby aromat się uwolnił, ale nie zdążył rozpaść.

Jak przechowywać olej z pestek dyni? Trzy zasady

Nierafinowany olej to produkt żywy, bez konserwantów i sztucznej stabilizacji. Jego naturalnymi wrogami są światło, tlen i ciepło. Na szczęście ochrona przed nimi jest banalnie prosta.

1. Chroń przed światłem

Światło przyspiesza utlenianie oleju i degradację jego składników. Dlatego oryginalny styryjski olej sprzedawany jest w ciemnych butelkach - to nie estetyka, tylko funkcja. Butelkę trzymaj w szafce, nie na parapecie czy blacie w słońcu.

2. Trzymaj w chłodzie - do 20°C

Optymalna temperatura przechowywania to poniżej 20°C. Szafka kuchenna z dala od kuchenki i piekarnika w zupełności wystarczy. Olej można przechowywać w lodowce, aczkowiek trzeba pamiętać, że schłodzony olej gęstnieje i może mętnieć, co jest zjawiskiem naturalnym i odwracalnym po odstaniu w temperaturze pokojowej. Zdecydowanie unikaj za to przechowywania przy źródłach ciepła: nad piekarnikiem, obok płyty, przy grzejniku.

3. Zakręcaj butelkę i zużyj w rozsądnym czasie

Kontakt z tlenem stopniowo utlenia olej. Po każdym użyciu dokręcaj nakrętkę, a po otwarciu staraj się zużyć olej w ciągu około 3 miesięcy, wtedy smak i aromat są w szczycie formy. Przy butelce 250 ml i regularnym stosowaniu to żadne wyzwanie; zwykle problem jest odwrotny - olej znika szybciej, niż planowano.

Osad na dnie butelki? Wszystko w porządku

W nierafinowanym oleju z pestek dyni może wytrącać się naturalny osad. To drobne cząstki pochodzące z pestek, których olej nie został pozbawiony w procesie filtracji przemysłowej. To znak autentyczności, nie wada. Osad jest jadalny, jeśli Ci przeszkadza, po prostu nie wstrząsaj butelką przed użyciem.

Po czym poznać, że olej się zepsuł?

Prawidłowo przechowywany olej styryjski jest bardzo trwały, ale warto znać sygnały ostrzegawcze:

• zjełczały, lub kwaśny zapach zamiast orzechowego aromatu,
• wyraźnie gorzki smak,
• długie przechowywanie w cieple lub na świetle.
  Jeśli olej pachnie i smakuje orzechowo - jest w porządku, niezależnie od osadu czy zmętnienia.

Podsumowanie

Olej z pestek dyni odwdzięcza się za minimum troski maksimum smaku: ciemna szafka, temperatura do 20°C, zakręcona butelka i stosowanie wyłącznie na zimno. Olej Steirer trafia do Ciebie w ciemnej butelce, która załatwia część z tych zasad za Ciebie, reszta to już tylko kwestia tego, żeby nie próbować na nim smażyć i nie zostawiać na słońcu.