Olej z pestek dyni - wartości odżywcze i właściwości. Co kryje w sobie zielone złoto?

Olej z pestek dyni od lat cieszy się opinią jednego z najciekawszych olejów roślinnych - nie tylko ze względu na smak, ale i skład. Zamiast powtarzać internetowe legendy, przyjrzyjmy się konkretom: co faktycznie znajduje się w butelce nierafinowanego, styryjskiego oleju z pestek dyni.

Skład kwasów tłuszczowych - tu dzieje się najwięcej

Olej z pestek dyni składa się w całości z tłuszczu (jak każdy olej), ale o jego wartości decydują proporcje kwasów tłuszczowych. W 100 g styryjskiego oleju Steirer znajdziemy przeciętnie:

Składnik	Zawartość w 100 g
Wartość energetyczna	3660 kJ / 890 kcal
Tłuszcz	100 g
- kwasy tłuszczowe nasycone	19 g
- kwasy tłuszczowe jednonienasycone	29 g
- kwasy tłuszczowe wielonienasycone	52 g
Węglowodany (w tym cukry)	0 g
Białko	0 g
Sól	ilości śladowe

Ponad 80% składu stanowią nienasycone kwasy tłuszczowe, z wyraźną przewagą wielonienasyconych - głównie kwasu linolowego z rodziny omega-6, uzupełnionego kwasem oleinowym (omega-9). To profil charakterystyczny dla olejów tłoczonych z nasion, a jednocześnie jeden z powodów, dla których dietetycy chętnie widzą oleje z pestek w codziennym jadłospisie jako zamiennik tłuszczów nasyconych.

Warto wiedzieć: zgodnie z aktualną wiedzą żywieniową zastępowanie w diecie tłuszczów nasyconych nienasyconymi pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi. Sam olej dyniowy cholesterolu nie zawiera w ogóle - jak każdy produkt roślinny.

Fitosterole i inne związki bioaktywne

Nierafinowany olej z pestek dyni zawiera również fitosterole - roślinne związki o strukturze zbliżonej do cholesterolu, będące przedmiotem licznych badań naukowych. To m.in. ich obecności (obok skwalenu i karotenoidów) olej dyniowy zawdzięcza swoją reputację w tradycyjnym ziołolecznictwie. Ekstrakty z pestek dyni od dawna wykorzystywane są jako składnik preparatów wspierających zdrowie mężczyzn. Piszemy o tym świadomie ostrożnie: olej z pestek dyni to żywność, nie lek. Traktuj go jako smaczny element zróżnicowanej diety, a nie remedium, choć akurat w tym przypadku „smaczny element diety" to spore niedopowiedzenie.

Dlaczego „nierafinowany” robi różnicę?

Na rynku znajdziesz oleje dyniowe rafinowane i nierafinowane i to jedna z najważniejszych rzeczy do sprawdzenia na etykiecie:

• Olej nierafinowany Steirer tłoczony jest z prażonych pestek i nie przechodzi żadnych procesów oczyszczania chemicznego. Zachowuje pełnię smaku, koloru, aromatu i naturalnych składników.
• Olej rafinowany jest oczyszczany w wysokiej temperaturze. Zyskuje neutralny smak i dłuższą trwałość, ale traci większość tego, za co olej dyniowy się ceni.

Wytrącanie się osadu na dnie butelki to całkowicie normalne zjawisko i znak, że produkt nie był filtrowany do „sterylnej" postaci.

Bezpieczny dla alergików i wegan

Styryjski olej z pestek dyni Steirer nie zawiera alergenów. Zero glutenu, laktozy, soi czy orzechów (orzechowy jest tylko smak!). Jest lekkostrawny i w naturalny sposób wegański, co czyni go jednym z bezpieczniejszych wyborów wśród „charakternych" olejów smakowych.

Jedna ważna zasada: nie podgrzewaj

Cały ten bogaty skład ma jednego wroga: wysoką temperaturę. Olej z pestek dyni poddany działaniu wysokiej temperatury traci wartości odżywcze, smak i aromat, dlatego nie nadaje się do smażenia, pieczenia ani gotowania. To olej do stosowania na zimno: do sałatek, zup (dodawany po ugotowaniu), serów, pieczywa i deserów. Jak go przechowywać i dlaczego temperatura ma takie znaczenie? O tym w osobnym artykule.

Podsumowanie

Olej z pestek dyni to świetny i ceniony dodatek do diety pod warunkiem, że wybierasz olej nierafinowany, dobrej jakości i używasz go na zimno. Styryjski olej Steirer spełnia wszystkie te warunki, a certyfikat ChOG gwarantuje, że skład na etykiecie odpowiada zawartości butelki.